مقدمه : تولید ام.دی.اف بخاطر توسعه تکنولوژی های جدید ساخت، در سرتاسر جهان در حال افزایش است. امروزه از MDF بجای چوب در مواردی که مقاومت به حشره و قارچ لامز باشد، به مقدار زیادی استفاده می شود. این تحقیق که در دانشگاه استانبول ترکیه و با همکاری دپارتمان فرآورده های جنگل سازمان کشاورزی آمریکا صورت گرفته توانایی قارچ های پوسیدگی قهوه ای و سفید را در تخریب MDF ساخته شده از گونه های چوبی مختلف با استفاده از اندازه گیری کاهش وزن، مورد ارزیابی قرار می دهد.
برای ساخت MDF از برون چوب و درون چوب کاج، راش و بلوط اروپا استفاده شد. مقاومت به پیوستگی قارچ طبق استاندارد ASTMD2017-81 در برابر دو قارچ پوسیدگی سفید، Gloeophyllum trabeum و Postia Placenta و یک قارچ پوسیدگی سفید، Trametes versicelor مورد آزمایش قرار گرفت. مقاومت به موریانه نمونه های چوب و MDF نیز در مقابل موریانه زیر زمینی شرقی ازمایش شد. نمونه های MDF ساخته شده از بلوط و مخلوط گونه ها مقاومت بالایی در مقابل پوسیدگی قارچی داشتند. فقط کاج، بلوط و نمونه های MDF ساخته شده از مخلوط گونه ها در اثر پوسیدگی، 25 درصد یا کمتر کاهش وزن داشتند، در نتیجه طبق استاندارد ASTMD20-81، جزو نمونه های مقاوم طبقه بندی م شوند. نمونه های MDF ساخته شده از بلوط در مقایسه با چوب بلوط عملکرد بهتری داشتند. کهنگی 1 تسریع شده طبق استاندارد ASTMD1037-96 قبل از آزمایش، مقاومت به قارچ نمونه ها را کاهش داد. برخلاف مقاومت به قارچ، نمونه های MDF ساخته شده از راش و مخلوط گونه ها افت وزن زیادی را در اثر حمله موریانه بعد از 4 هفته نشان دادند. به هر حال، هیچکدام از نمونه های MDF در مقابل حمله موریانه ها مقاوم نبودند. در شرایط سخت، برای افزایش مقاوم MDF به حمله موریانه، لازم است قبل از ساخت تخته از مواد شیمیایی موریانه کش استفاده شود.
MDF پانل چوبی متشکل از الیاف چوبی است که با استفاده از رزین و تحت فشار و حرارت به هم چسبیده اند. پانل های MDF دارای وزن مخصوص بین 5/0 تا 88/0 بوده و برای کاربردهای ساختمانی و غیر ساختمانی بسیار استفاده می شود. در سال های اخیر، در صنعت MDF تغییرات زیادی رخ داده است. تولید فراورده های MDF به شدت در سال افزایش است و کارخانجات جدیدی در سرتاسر جهان برای تولید این محصول احداث شده است. MDF بطور گسترده در ساخت مبلمان مونتاژ شده و مونتاژ نشده، کشو ها، قطعات دکوراتیو و کابینت سازی مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین امروزه به جای تخته لایه نازک و تخته فیبر فرایند تر، از MDF در ساخت رویه های درب استفاده می شود. معمولا پانل های چوبی در مقایسه با چوب ماسیو، مقاومت به پوسیدگی بیشتری دارند، ولی با وجود این مورد حمله عوامل پوسیدگی نیز قرار می گیرند. Chung (1999) نشان داد که پانل های چوبی همانند چوب ماسیو به حمله میکروارگانیسم ها ساس هستند. پانل های چوبی ساخته شده با چسب فنل بخاطر مقاومت در برابر آب و رطوبت بالا در ساختمان سازی استفاده می شوند، با وجود این تحقیقات نشان داده است که تخته های ساخته شده با چسب فنل به همان اندازه تخته های ساخته شده با چسب اوره به حمله قارچ، حساس هستند Chow (1999) جذب آب در پانل های چوبی در پیشرفت پوسیدگی در آن ها موثر است. مقاومت به تخریب بیولوژیکی پانل های چوبی به مقاومت اتصالات چسب در این پانل ها بستگی دارد و تخریب بیولوژیکی در ابتدا اثر خود را در اتصال چسب نشان می دهد.
از طرفی مقاومت به پوسیدگی MDF به الیاف چوب مورد استفاده در ساخت تخته پانل بجای الیاف چوب کم دوام، مقاومت این پانل ها را در برابر حمله بیولوژیکی بهبود می بخشد. موریانه های زیرزمینی باعث تخریب شدید چوب و پانل های چوبی ساخته شده از گونه های کم دوام چوبی می شود. پانل های چوبی ساخته شده از گونه های کم دوام، نسبت به حمله قارچ ها و حشرات مقاوم تر هستند. در این تحقیق، مقاومت نمونه های MDF ساخته شده از 3 گونه چوبی مختلف و مخلوط این گونه ها در برابر تخریب قارچی و حمله موریانه های زیرزمینی شرقی مورد ارزیابی قرار گرفته است. هدف این تحقیق، این است که مشخص شود که آیا تخته های ساخته شده از گونه های چوبی مختلف در شرایط آزمایشگاهی تحت تاثیر حمله موریانه و تخریب قارچی قار می گیرند یا نه؟

انواع MDF با خواص ويژه
به طور كلي مي توان تخته فيبرهاي نيمه سنگين را از نظر خواص و ويژگي هاي آنها در دو گروه ،تخته فيبر نيمه سنگين با خواص معمولي و يا خواص ويژه طبقه بندي كرد:
تخته هاي صنعتي خاص داراي ويژگي هايي علاوه بر مشخصات معمول MDF هستند که با اعمال تغييرات در پروسه توليد، با استفاده از چسب هاي مختلف يا مواد افزودني گوناگون توليد مي شوند. بعضي از انواع MDF هاي خاص و موارد استفاده آنها به شرح زير هستند:




1. MDF نازک (Thin MDF)
اين تخته ها به کلاسهاي خيلي نازک mm8/1 تا mm 5/2 ، و از 5/2 تا 6 ميلي مترو 4 تا 6 ميلي متر تقسيم مي شوند(استاندارد EN-622-5 ) که در کاربردهاي مختلف مورد استفاده قرار ميگيرند.
از موارد کاربرد عمومي MDF هاي نازک، کف كشوها، پشت کابينت ها، رويه درها و ... مي باشد. تمام روسازي قابل انجام روي MDF معمولي روي MDF نازک نيز اجرا ميشود.
از ساير موارد کاربرد MDFهاي نازک عبارتند از:
ديوار کوب ها، پوشش هاي سقف، غرفه هاي نمايشگاهي، صنايع اتومبيل سازي، رويه لاستيک زاپاس(يدک) پشت صندلي، رويه در، توليد تخته هاي انحناءدار و ... مي باشد.

2. MDF ضخيم(Thick MDF)
MDF هاي ضخيم طبق استاندارد EN-622-5 به کلاسهاي 45-30 ميلي متر و 60-45 ميلي متر تقسيم شده اند و جهت ساخت سازه هاي معماري، ستونها، پايه هاي ميز ، طاقها، رويه کاري(کابينت)، کف نيمکت و کلا" مواردي که صفحات ضخيم و بزرگ با خواص ماشين کاري (خصوصا" عميق) مسطح و با سطوح صاف نياز است ، استفاده مي شوند.

3. MDF با فرمالدئيد کم (Low Formaldehyde MDF-E1)
 مقدار انتشار فرمالدئيد ازMDF معمولي بسته به نوع چسب ومقدار آن کمي متفاوت است. انتشار فرمالدئيد MDF نبايد بيشتر ازgr100/mg30 باشد(کلاسE2 طبق استانداردEN-622-1) اين کلاس MDF قابل کاربرد در بسياري از کاربردهاي مبلمان و داخل خانه مي باشد ولي تهويه مناسب در محل استقرار آنها نيز بايد وجود داشته باشد تا فرمالدئيد را از محيط خارج سازد.
اما در بعضي موارد لازم است که MDFبا فرمالدئيد کمتر يعني با حداکثر انتشار فرمالدئيد gr100/mg9 (استاندارد EN-622-1) استفاده شود. اكنون دربازار، MDF- E1 بعنوان MDF استاندارد معمولي درآمده است. MDFهاي با فرمالدئيدهاي کمتر و حتي بدون فرمالدئيد هم در صورت سفارش مشتري قابل توليد مي باشد.
MDF با فرمالدئيد کم در مكانهايي که تهويه به خوبي انجام نميشود ، مرطوب و گرم است و يا ساکنين آن احتياجات و درخواستهاي خاص دارند مثل مدرسه ها، بيمارستانها و... استفاده مي شود. همچنين در موزه ها و محل هاي نمايش نيز از MDF کم فرمالدئيد جهت کاستن از خوردگي فلزات استفاده مي کنند.

4. MDF مقاوم در برابر رطوبت(MDF.H، (MOISTURE RESISTANT MDF: MDF.HLS
توليد MDF با خاصيت مقاوم در برابر رطوبت بيشتر براي مصارف در رطوبت نسبي محيط حداکثر 80% با بهبود چسب اوره فرمالدئيد معمولي مورد استفاده در توليد MDF يا استفاده از يک چسب ضد رطوبت جايگزين امکان پذير است. تمام خصوصيات مثبت MDF معمولي در اين نوع تخته ها به اضافه استحکام طولاني تر و تغيير ابعاد کمتر در اثر رطوبت موجود است.
طبق استاندارد EN-622-5 دو نوع کلاس براي اينگونه تخته ها وجود دارد. يکي MDF.H براي استفاده هاي عمومي در محيط مرطوب و ديگري MDF.HLS که براي استفاده اوراق متحمل بار در محيط مرطوب مي باشد. موارد استفاده MDF مقاوم در برابر رطوبت عبارتند از:
مبلمان حمام و دستشويي، کابينت دور ظرفشويي، کف پوشها، پنجره ها، پله ها ، پروفيلهاي خاص و... 

5. MDF مقاوم در برابر حشرات و قارچها
اين نوع MDF ها که بيشترين استفاده آنها در توليد بعضي از کفپوشها مي باشد داراي مواد ضد حشرات (حشره کش و قارچ کشي) مي باشد که باعث مي شود از حمله آفات در امان باشد و دوام بيشتري داشته باشد.

6. MDF مقاوم در برابر آتش (Flame Retardant MDF)
براي اين منظور مي توان MDFها را با پوشش هاي ضد آتش پوشاند يا مواد و نمک هاي خاص ضد آتش تيمار کرد. ولي بهترين راه اضافه کردن مواد ضد آتش در حين پروسه توليد است. موارد مصرف اين نوع تخته ها بعنوان مثال: پوشش ديوارها، پارتيشن ها، قفسه فروشگاههاو...مي باشد.
7. MDF با وزن مخصوص بالا(High Density Fiberboard)
MDF هاي استاندارد معمولي با ضخامتهاي 19-12 ميلي متر معمولا" داراي دانسيته kg/m 800-650 هستند. دانسيته هاي بالاتر يعني بالاي 800 نيز توليد و عرضه مي شود.
در واقع با اضافه کردن فيبر، چسب و فشار در حين پروسه توليد اوراق سنگين تر توليد مي شود ، افزايش دانسيته قابليت هاي ماشين کاري و سطح سازي (رنگ، روکش و...) را افزايش ميدهد و نيز خصوصيات مکانيکي و فيزيکي MDF نيز بهبود مي يابد.
از موارد استفاده اين نوع MDF هاي سنگين (HDF) عبارتند از:
کف پوشها، پله ها، قفسه هاي صنعتي، ميز کار و...

8. MDF با وزن مخصوص پائين(Low Density Fiberboard)
LDF با وزن مخصوص kg/m 650-550 و ULDF با وزن مخصوص زير kg/m 550، جهت استفاده در مواردي که وزن کمتر مورد نياز است و نيازي به استحکام بالا وجود ندارد يا در مواردي که خواص عايق صدا بودن مورد نياز باشد توليد و عرضه مي شود. اين MDF ها جهت ساخت پروفيلهاي تزئيني معماري، ساخت غرفه هاي نمايشگاهي و کلا" مواردي که جابجايي با دست مورد نياز است و نيز حمل و نقل و ابزار خوري سريع مورد نياز است، کاربرد دارد.


9. MDF با روکش هاي تزئيني (Decorative surfaced MDF)
مهمتـرين و غيـر قـابـل تفکيک ترين کاربرد يا آماده سازي MDF جهت کاربرد نهايي، روسازي آن و خصـوصـا" روکش کردن آن مي باشد. انجـام عمليـات روکـش کردن MDF امـروزه جـزء خدمات ضروري توليدکنندگان MDF به خريداران مي باشد بطوريکه معمولا" اکثر کارخانجات بزرگ توليد MDF داراي خطوط روکشي هم هستند.
انواع روکش ها شامل روکش هاي چوبي (گونه هاي مختلف)، کاغذي، ملامينه، PVC و... ميشوند.

10. MDFهاي قالب گيري شده 
 در اين روش تخته MDF به شکل خاصي که در پرس به آن داده مي شود توليد مي شوند مانند رويه درهاي طرح دار و حالت دار، يک تکه MDF يا در کابينت و کشو و پنجره و... .
اين محصولات را مي توان به راحتي روکش نمود(پرس ممبران) و عرضه بازار مصرف کرد. اخيراً واردات اين رويه درها به ايران در حال رونق گرفتن است.

11. MDF هاي قابل انعطاف
بوسيله يک پيش تيمار شيميايي روي MDF با ترکيبات الکالين، مي توان به آن خواص پلاستيک (موقتي) و قابليت انعطاف و شکل پذيري را داد.
كليات مراحل توليد MDF از باگاس
انتقال باگاس از كارخانه شكر
 تسمه نقاله دو جهته 
جداسازي مواد خارجي
 دپيتر ( جدا كردن پيت)
انتقال الياف به انبار مرطوب
شستشو و آبگيري 
بخارزني جهت نرم كردن ليگنين(دايجستر) 
جداسازي الياف از يكديگر (ريفاينر)و اضافه كردن مواد لازم 
خشك كردن الياف
 فرم دهي 
پيش پرس
 پرس داغ 
خط اندازه بري
انبار موقت و درجه بندي كيفي
سنباده زني
 درجه بندي نهايي محصول 
بسته بندي 
انبار محصول


كاربردهاي MDF
  تخته فيبر نيمه سنگين Medium Density Fiberboard يکي از جديدترين انواع اوراق فشرده چوبي است که به دليل دارا بودن قابليتهاي متنوع و گاه منحصر به فرد با استقبال فوق العاده اي در طي سالهاي اخير روبرو شده است .
اين محصول ضمن دارا بودن خواص شبيه سايراوراق فشرده چوبي داراي برخي خواص برتر نيز مي باشد که باعث ارتقاء بازار آن در بين ساير اوراق فشرده چوبي مانند تخته خرده چوب (نئوپان)، تخته لايه، تخته فيبر سخت و ... شده است . در واقع اين محصول (MDF) ابتدا بعنوان جايگزين اوراق فشرده چوبي مطرح بوده و سپس در کاربردهاي جايگزين چوب نيز بکار رفته است. در حال حاضر دامنه کاربردهاي آن روز به روز در حال افزايش است .

از جمله خصوصياتي که باعث ايجاد کاربردهاي متنوع (MDF) شده عبارتند از :
• خصوصيـات فيزيـکي و مکـانيکي بالا
• دامنه وسيع دانـسيـته (وزن مخـصوص) ، ضخامت و ابـعاد MDFقابل توليد
• قابليت ابزار خوري ، ماشين کاري و سنباده زني
• سطوح صاف و متراکم
• قابليت شکل پذيري و لبه هاي صاف
• عدم وجود معايب چوب
• پروفيل دانسيته يکنواخت و همگن
• قابليت انجام رو سازي هاي مختلف همچون انواع روکشي هاي چوبي و غير چوبي، رنگ آميزي و غيره
• پايداري ابعاد و مقاومت به فشرده شدن
• زيبايي ظاهري، طبيعت ملايم و ظريف و حالات شبيه به چوب 
• قيمت مناسب 
  تـوليـد انواع مختـلف اين محصول در جـهان دامنـه کاربـرد آن را بـسيـار وسيـع کرده است. امروزه مي توان تخته فيبر هاي نيمه سنگين MDF بسيار متنوعي از جمله تخته هاي سه لايه يا يکنواخت و همگن،تخته هاي نازک و ضخيم در ابعاد مختلف، تخته هايي با فرم آلدئيد، کم فرم آلدئيد يا بدون فرم آلدئيد، تخته هاي تبديل به سايز شده، روکش شده، لبه چسبانده، نقش برجسته، قالب گيري شده، ابزار خورده، پروفيل شده، با دانسيته هاي بسيار متنوع (کم يا زياد)، مقاوم در برابر رطوبت، آب، آتش، قارچ، حشره و... را در بازارهاي جهاني يافت.
تخته فيبر نيمه سنگين فارغ از خصوصيات و ويژگيهاي آن( MDF معمولي و يا خاص) در صنعت به صورت هاي خام يا روكش شده استفاده مي شود. موارد كاربرد MDF به صورت خام اندك بوده و معمولاٌ در بازار نهايي مصرف كالاي ساخته شده از تخته فيبر نيمه سنگين ،ازMDF روكش شده و يا رنگ شده استفاده شده است. روش هاي استفاده از تخته فيبر نيمه سنگين به طور خلاصه در ذيل آمده است:
- ورقهاي خام ( بدون روكش)
- ورقهاي روکش شده و لبه هاي ابزار خورده 
- پروفيل هاي روکش شده 
- چسباندن پروفيل هاي MDF روي صفحات

مواد اوليه موردنياز: 
- چوب و مواد ليگنو سلولزي: نظير چوب، تفاله نيشكر يا باگاس كه چوب را مي توان از عمده ترين و مهم ترين ماده اوليه اين صنعت محسوب نمود كه لازم است هرگونه تغييري در عوامل توليد و واريته هاي چوب كاملا“ كنترل گردد تا بتوان در نهايت اثر بخش آنرا در كيفيت محصول نهايي لمس نمود ضمنا 
- مي بايست به نكات زير نيز توجه خاص نمود: 
- از انواع چوب ها بطور جداگانه يا مخلوط مي توان استفاده كرد. 
- چوب ها با قطر كم، شاخه ها و ضايعات استحصالي از جنگل مناسب مي باشند. 
- تراشه هاي رنده شده و يا خاك اره (حتي بعنوان پركننده) 
- استفاده از مواد ليگنو سلولز غيرچوبي كه مازاد توليد محصولات كشاورزي را تشكيل داده و بخش اليافي گياهان يك ساله را تشكيل مي دهند. بعضي از اين مواد نظير الياف تفاله نيشكر (باگاس) به سهولت در دسترس مي تواند باشد بطوريكه در حال حاضر در مناطق جنوبي كشور دپو و انبار كردن آن بدليل خود سوز بودن مشكلات زيست محيطي را نيز به همراه داشته كه در صورت انديشيدن تدابير لازم ضمن حفظ سرمايه هاي ملي مي تواند ارزش افزوده قابل توجهي را بدنبال داشته باشد. 
 مواد شيميايي: عمده ترين ماده شيميايي كه در اين صنعت استفاده مي شود، رزين يا چسب مي باشد كه نقش “اتصال دهنده“ را ايفا مي نمايد به عبارت ديگر متداولترين رزين قابل استفاده، فنل – فرم آلدئيد و اوره فرم آلدئيد مي باشد كه متناسب با كاربرد محصول نهايي رزين نيز تغيير خواهد كرد. 
- ساير مواد افزودني: شامل مواد آهار زني و مقاوم در مقابل جذب رطوبت بطوريكه منجر به افزايش مقاومت در برابر نفوذ رطوبت گردد و يا مواد حفاظتي كه در مقابل آتش و عوامل هم رديف از مقاومت بيشتري برخوردار گردد (معمولا“ آتش مستقيم مدنظر است). 


ارزیابی مقاومت به موریانه و مقاومت به پوسیدگی MDF ساخته شده از گونه های چوبی مختلف
مواد و روش ها
الف – ساخت پانل های MDF
پانل های MDF در یک کارخانه تجاری در ترکیه ساخته شدند. برون چوب و درون چوب نمونه های کاج پوست کنی شده، راش و بلوط اروپایی به ترتیب از Yalova, Geyve و Trakya تهیه شدند. مجموعا 12 پانل MDF، سه پانل برای هر گونه و سه پانل متشکل از مخلوط 20:40:40 کاج، راش و بلوط اروپا و با چیپس هایی با میانگین ابعاد 20×25×5mm3 ساخته شد. چیپس ها با فشار بخار 7/6 kgcm و دمای 178 درجه به مدت 5 دقیقه در دفیبراتور Asplund، دفیبره شدند. سپس الیاف با 11% اوره فرمالدئید، 1 درصد موم و 8/0 درصد NH4CL مخلوط شد.
کیک الیاف با رطوبت 5/10% در دمای 206 درجه و فشار 40 – 35 به مدت 4 دقیقه با سرعت 100mms در یک پرس پیوسته، پرس شد. سپس پانل های MDF ساخته شده اندازه بری شدند و پس از خنک کردن، تا اندازه نهایی 3660×2230×18mm3 با سنباده 180، 150 و 200، سنباده زنی شدند.

ب – نمونه های آزمایشگاهی
نمونه های چوب ماسیو، از چوب درون گونه های مورد استفاده در ساخت MDF، به عنوان نمونه های کنترل، استفاده شدند. بر روی نمونه هایی MDF تیمار انفجاری انجام گرفت تا ترکیبات کم وزن رزین و فرمالدئید، آزاد و حذف شوند. نمونه های چوب ماسیو نیز تحت تیمار مشابهی قرار گرفتند.

ج – کهنگی تسریع شده
قبل از آزمایشات مقاومت به پوسیدگی قارچ، برای ایجاد شرایط سرویس واقعی، پانل های MDF و چوب ماسیو تحت شش سیکل کامل کهنگی تسریع شده طبق استاندارد ASTMD1037-96a قرار گرفتند. جدول 2 – سیکل های اعمال شده را نشان می دهد. بعد از اعمال این شش سیکل، پانل های MDF و چوب ماسیو قبل از آزمایشات پوسیدگی قارچی در دمای 20 درجه و رطوبت نسبی 65% به مدت 48 ساعت قرار گرفتند.

د – ارزیابی مقاومت به پوسیدگی قارچی
نمونه های MDF و چوب ماسیو به ابعاد 25×25×9mm3 برای آزمایشات مقاومت به پوسیدگی مورد استفاده قرار گرفتند. 12 نمونه از هر پانل MDF و چوب تا رسیدن به درون ثابت، خشک شدند و در دمای 100 درجه با بخار استرلیزه شده و سپس وزن شدند و تحت تاثیر دو قارچ پوسیدگی قهوه ای، Postia placenta, Gloeophyllum trabeum تحت تاثیر دو قارچ پوسیدگی سفید، Trametes vesicelor طبق استاندارد SDTM Dzo 17/81 برای چوب ماسیو قرار گرفتند. بعد از اینکه نمونه ها 12 هفته در دمای 27 درجه و روطبت در دمای 60 درجه خشک شدند و کاهش وزن بصورت درصد کل وزن نمونه ها محاسبه شد. درصد کاهش وزن معاری از میزان پوسیدگی است.

و- ارزیابی مقاومت به موریانه
نمونه های MDF، به ابعاد 34×28×3mm3 از قسمت های ببیرونی و داخلی تخته های MDF تهیه شدند و طبق استانداردهای AWPAE1-97 و ASTMD3345 تحت تاثیر موریانه قرار گرفتند. نمونه های چوب ماسیو از چوب درون درخت نیز جهت مقایسه مورد آزمایش قرار گرفتند. از هر پانل MDF و چوب ماسیو، 5 نمونه آزمایش شد. نمونه ها در مرکز یک مخزن پلاستیکی استوانه ای شکل همراه با یک گرم موریانه های زیر زمین شرقی، Raticutitermes Flavpes قرار گرفتند. نمونه ها روی یک گرم شن شسته شده قرار گرفته و با یک کاغذ فیلتر 42/5mm whatman مرطوب به عنوان منبع غذایی پوشانده شدند. این مخازن به مدت 4 هفته در دمای 25 درجه و رطوبت 80 درصد نگهداشته شدند. در پایان این مدت، نمونه های چوب و MDF را از مخازن خارج کرده و پس از تمیز کردن آنها، برای تعیین مقدار کاهش وزن، مجدداً وزن کرده و تعداد موریانه های زنده شمارش شدند



نتایج بحث
الف- ارزیابی پوسیدگی قارچی
میانگین کاهش وزن نمونه های چوب ماسیو و MDF که تحت تاثیر کهنگی تسریع شده و قارچ های G. trabeum و P.placente و T.Versicolor به مدت 12 هفته قرار گرفته بودند، به ترتیب در شکل های 2، 3 و 4 نشان داده شده است. ترکیب تخته روی حساسیت نمونه های MDF به حمله قارچ G.trabeum بسیار تاثیر گذار بود (شکل 2) نمونه های MDF ساخته شده از بلوط و مخلوط گونه ها در مقایسه با نمونه های MDF راش و کاج در مقابل حمله قارچ G.trabeum مقاومتر بودند. میانگین کاهش وزن در نمونه های MDF حاوی 100% بلوط، 3/11% بود، در حالیکه میانگین کاهش وزن در نمونه های MDF ساخته شده از مخلوط گونه ها، 6/13% بود. نمونه های MDF ساخته شده از راش در مقایسه با سایر نمونه های MDF، کمترین مقاومت را در برابر قارچ داشتند. همچنین، کهنگی تسریع شده در MDF و چوب ماسیو کاهش وزن بیشتری را سبب شد. علی رغم درصد کاهش وزن کمتر در نمونه های MDF، کاهش وزن بیشتر در نمونه های چوب ماسیو، در اثر تخریب قارچ G.trabeum رخ داد. در مقایسه با نمونه های MDF، تاثیر کهنگی تسریع شده در نمونه های چوب ماسیو کمتر بود. مقایسه نمونه هی چوب ماسیو و MDF که تحت تاثیر کهنگی تسری شده قرار گرفته اند با نمونه هایی که تحت تاثیر این تیمار قرار نگرفته اند، برای تعیین اثرات آب، بخار و دما در طی فرآیند پروسه کهنگی تسریع شده مفید است. قارچ P.Placenta در مقایسه با قارچ G.trabeum کاهش وزن کمتری را در همه نمونه های MDF و چوب ماسیو سبب شد .
نمونه های MDF ساخته شده از کاج در برابر حمله قارچ P.placenta کاهش وزن مشابه ای با نمونه های MDF ساخته شده از بلوط و مخلوط گونه ها داشتند.
بخش های بیرونی و داخلی MDF بدست آمده از تخته ها برای ارزیابی تخریب موریانه
نمونه های MDF ساخته شده از راش کمترین مقاومت را به حمل قارچ P.phacenta نشان دادند و کاهش وزن مشابه ای با چوب ماسیو راش داشتند. در مقایسه با قارچ G.trabeum ، کهنگی تسریع شرده تاثیر مشابه ای در کاهش وزن نمونه های MDF ساخته شده از کاج، بلوط و مخلوط گونه ها داشت.
کاهش وزن در نمونه های چوب ماسیو و MDF بعد از 12 هفته تاثیر قارچ G.trabeum هر مقدار نشان داده شده، میانگین 12 نمونه است نمونه ها با کاهش وزن کمتر از 25% جز نمونه های مقاوم طبقه بندی می شوند.
کاهش وزن در نمونه های چوب ماسیو و MDF بعد از 12 هفته تاثیر قارچ P.phacenta هر مقدار، میانگین 12 نمونه است. نمونه ها با کاهش وزن کمتر از 25%، جز نمونه های مقاوم طبقه بندی می شوند.
قارچ T.versicolor در مقایسه با قارچ پوسیدگی قهوه ای، G.trabeum در نمونه های MDF ساخته شده از کاج، بلوط و مخلوط گونه ها کاهش وزن بیشتری را سبب شد کاهش وزن در نمونه های چوب ماسیو بلوط و کاجی که در معرض قارچ T.versicolor قرار گرفته بودند، در مقایسه با نمونه هایی که در معرض قارچ G.trabeum قرار داشتند، بیشتر بود در حالی که کاهش وزن در نمونه های چوب ماسیو راش خیلی زیاد بود. نمونه های MDF ساخته شده از گونه راش و نیز نمونه های وب راش کمترین مقاومت را نشان دادند.
به عبارت دیگر بیشترین کاهش وزن را در بین نمونه های آزمایش شده داشتند طبق استاندارد نمونه های ساخته شده از بلوط در مقابل قارچ های P.phacenta و جز نمونه های بسیار مقاوم طبقه بندی می شوند. همچنین، نمونه های MDF ساخته شده از مخلوط گونه ها در مقابل قارچ های G.trabeum و P.phacenta مقاوم در مقابل قارچ بسیار مقاوم طبقه بندی می شوند. نمونه های MDF ساخته شده از چوب راش در مقابل این قارچ ها، جزء نمونه های با مقاومت متوسط طبقه بندی می شوند.
کاهش وزن در نمونه های چوب ماسیو و MDF بعد از 2 هفته تاثیر قارچ هر مقدار نشان دهنده میانگین 12 نمونه است. نمونه با کاهش وزن کمتر از 25% جزء نمونه های مقاوم طبقه بندی می شود.
تحقیقات نشان می دهد که پانل های چوبی ساخته شد از گونه های بادوام در مقابل قارچ ها مقاوم هستند. در این مطالعه، نمونه های MDF ساخته شده از بلوط و مخلوط گونه ها مقاومت بیشتری را در برابر قارچ های پوسیدگی قوه ای و سفید نشان دادند، هر چند که چوب بلوط کاهش وزن بیشتری نشان داد. چوب بلوط معمولا بخاطر داشتن مقدار زیادی تانن در چوب درون بلوط سفید حاوی تیل است مسدود شدن حفرات سلولی باتیل درآورند، دلیل دوام طبیعی زیدی چوب درون بلوط است. از طرف دیگر کهنگی تسریع شده، مقاومت به پوسیدگی MDF و نمونه های چوب مسیو را کاهش می دهد. این مسئله از افزایش تخلخل نمونه های MDF به خاطر نفوذ هیف و در نتیجه تخریب بیشتر بخاطر تاثیر کهنگی بر رزین اوره فرمالدیئید والیاف چوب ضعیف شده ناشی می شود. چون اوره فرمالدئید مقاوم به آب نیست، بعد از کهنگی تسریع شده، واکشیدگی نمونه باعث دسترسی بیشتر قارچ به الیاف چوب می شود. بعبارت دیگر، قبل از اعمال کهنگی، قارچ های مخرب چوب قادر نیستند به آسانی به داخل نمونه های اتصال یافته با چسب اوره فرمادئید، نفوذ کنند. علاوه بر این فاکتورها، خیساندن دراز مدت در آب باعث آبشویی مواد محلول در آب و در نتیجه کاهش مقاومت به پوسیدگی می شود. در اثر اعمال حرارت، بسته به نوع گوه چوبی، شدت و مدت زمان تیمار حرارتی، مقاومت به پوسیدگی ممکن است بطور جزئی تا خیلی زیاد کاهش یابد.

ارزیابی مقاومت به موریانه
میانگین کاهش وزن و درصد موریانه هایی که زنده مانده اند، در نمونه های MDF و چوب ماسیو، در جدول 5 نشان داده شده است. ترکیب تخته تاثیر قابل توجهی بر حساسیت نمونه های MDF در مقابل حمله موریانه در مدت 4 هفته، نداشت. کاهش وزن در نمونه های MDF ساخته شده از راش و مخلوط گونه ها در مقایسه با نمونه های MDF ساخته شده از مخلوط کاج و بلوط کمتر ود. میانگین کاهش وزن در قسمت های بیرونی نمونه های MDF ساخته شده از چوب راش 2/15 % و مقدار موریانه های زنده مانده، 75% بود. علی رغم کاهش وزن کمتر در چوب ماسیو بلوط، موریانه کاهش وزن بیشتری در نمونه های ساخته شده از بلوط سبب شد. کاهش وزن در نمونه های MDF ساخته شده از چوب راش و در چوب ماسیو راش مشابه کاهش وزن در چوب ماسیو بلوط و MDF ساخته شده از بلوط بود. (جدول 5).
قسمت های بیرون MDF ساخته شده از مخلوط گونه ها در طی آزمایشات تخریب موریانه به رشد کپک حساس بودند، در حالیکه روی نمونه های MDF در آزمایشات در تماس با خاک بخاطر شرایط استرلیزه شده، کپکی رشد نکرد. دجه بندی ظاهری نمونه ها منعکس کننده کاهش وزن همه نمونه هاست (جدول 5). بجز در قسمت های بیرونی نمونه های MDF ساخته شده از چوب راش، مرگ موریانه ها در مخازن مربوطه رخ نداد. موریانه ها نمونه های MDF ساخته شده از بلوط و کاج را به عنوان منبع غذایی ترجیح دادند و سایر نمونه های MDF و چوب ماسیو کاج نیز تحت تاثیر تخریب موریانه قرار گرفتند. نتایج مطالعه حاظر نشان می دهد که اگر چه نمونه های MDF ساخته شده از بلوط و مخلوط گونه ها در مقابل قارچ های مخرب چوب مقاوم هستند، ولی مورد حمل موریانه ها قرار می گیرند. (1980 Zeeuw, panshin) نشان دادند که نمونه های چوبی که مورد حمل حشرات یا حفاران دریایی قرار گرفته باشند، ممکن است بیشتر دچار حمله قارچی شوند.
نتیجه گیری
نمونه ای MDF ساخته شده از کاج، راش، بلوط، مخلوط گونه ها و نمونه های چوب ماسیو تحت تاثیر قارچ های پوسیدگی قهوه ای، G.trabeum و P.phacenta و قارچ پوسیدگی سفید، T.versicolor و موریانه زیر زمینی، R.flavipes قرار گرفتند. نمونه های MDF ساخته شده از بلوط و مخلوط گونه ها مقاومت بیشتری را در برابر همه قارچ ها نشان دادند. کهنگی تسریع شده قبل از تاثیر قارچ، مقاومت نمونه های MDF را به پوسیدگی قارچ کاهش داد.
اگر چه نمونه های MDF ساخته شده از راش در مقایسه با سایر نمونه های MDF، کاهش وزن بیشتری داشتند، ولی نمونه های MDF ساخته شده از راش و مخلوط گونه ها کاهش وزن کمتری در برابر تخریب موریانه نشان دادند. این مسئله ممکن است از رفتار تغذیه ای موریانه ها ناشی شده باشد. Ohmura و همکاران (1999)، گزارش کردند اگر چه مواد استخراجی چوب درون باعث افزای شمقاومت چوب در برابر موریانه ها می بود، ولی علاوه بر این، بعضی از انواع ترکیبات چوب نیز فعالیت بعضی از موریانه ها را مختل می کند. نتایج این تحقیق نشان داد که چوب نیز فعالیت بعضی از موریانه ها را مختل می کند. نتایج این تحقیق نشان داد که چوب درون بلوط اروپا بیشترین مقاومت را به حمله موریانه دارد. چوب بلوط بخاطر داشتن مواد استخراجی در چوب درون ویتل در آورند ها در مقابل قارچ های مخرب چوب، جزء چوب های بسیار مقاوم یا مقاوم طبقه بندی می شود. بخاطر اینکه مدودیت های استفاده از مواد حفاظتی در فرآورده های چوبی در حال افزایش است، برای افزایش مقاومت پانل، افزایش داد. نتایج این مطالعه نشان می دهد که مقاومت به پوسیدگی پانل های MDF را می توان با اضافه کردن چوب بلوط در ترکیب چوب های مورد استفاده در ساخت پانل، افزایش داد. البته موریانه ها قادرند نمونه های MDF ساخته شده از چوب بلوط را نیز مورد تخریب و پوسیدگی قرار دهند. بنابراین، با افزودن موریانه کش ها و قارچ کش ها قبل از ساخت تخته، می توان مقاومت پانل های MDF را در برابر تخریب بیولوژیکی، در نواحی که به شدت در معرض پوسیدگی و موریانه قرار می گیرند، افزایش داد.

سوسک معمولی مبلمان (آنوبیوم پونکتاتوم):
معمولا حملات توسط حشرات به چوب های نرم اغلب توسط کرم چوب صورت می گیرد که در ساختمان ها در چوب آلات ساختمانی، پایه، کف اتاق ها و تیر افقی کف ها پیدا می شوند.
سوسک ماده بالغ تخم ها را درون چوب آلات قرار می دهد. لارو چوب آبات را سوراخ می کند و رفته رفته باعث ضعف چوب می شود این مرحله حداقل سه سال ادامه می یابد تا موقعی که لارو بالغ 25 میلیمتر (یک دهم اینچ) طول پیدا کند. سوسک های بالغ در مرحله تکمیل شفیره در چوب به اندازه 2 – 1 میلیمتر سوراخ می کند و بیرون می آید .

شپش های سوراخ کننده چوب:
پنتادرام هوتونی و آفی روم کونفیا مهمترین شپش هایی هستند که معمولا پیدا شده اند و گاهی به چوب حمله می کنند.
آنها بیش از دو سال طول می کشد تا بالغ شوند، خرابی در چوب بوسیله لاروات که در چوب لانه می سازند. (سوراخ کردن چوب جهت استقرار لاروات).
عمدتاً در طول الیاف، ترک دیوارهای نازک، توک های چوب، سوراخ کننده ها سوراخ هایی جهت مهاجرت (خارج شدن) حفر می کند که کمتر از 2 میلیمتر قطر دارند.
قطر سوراخ های خروجی شپشی ها، کوچکت را ز سوراخ های سوسک چوب خوار است.
پوسیدگی مرطوب (پوسیدگی تر):
نفوذ آب باران، لوله کشی معیوب، نشست کمی از لوله کشی و ساختار رطوبتی چوب بین (5 – 10 درصد) موجب پوسیدگی خواهد شد و باعث تجمع پوسیدگی و تعداد زیادی قارچ می گردد.
قارچ ها معمولا بدلیل خاصیت چوب در طول الیاف میسیلیوم ها تقسیم می شوند تا جایکه سطحی را آلوده کند و بدنه های میوه معمولا قارچ تولید نمی کنند.

پوسیدگی خشک:
سرپولالاکریمانوس این پوسیدگی در درجه اول در شرایط تهویه محدود و رطوبت بالا شروع می شود که بهترین میزان رطوبت برای پوسیدگی 40 – 30 درصد می باشد.
پوسیدگی خشک فعال می تواند در چوب آلات کمتر از 20 درصد رطوبت نیز باقی بماند. قارچ می تواند در تمام ساختار یک ساختمان رشد کند. اگر در شرایط مناسب قرار گیرد.
قارچ می تواند توسط آجر و فعالیت بنایی، پشت گچ در مسیر، چوب آلات قرار گیرد.
چوب آلات فاسد Coboidal و ترک خورده، معمولا بر روی توده های بالغ بزرگ خاشکتری و مسیلیوم سفید توسعه می یابد.
میلیون ها هاگ قرمز رنگ مانند گرد و غبار مایل به قرمز بر روی روکش بدنه فرآورده می نشیند و تکثیر می شود. این هاگها، بیماری قارچی را به مکان های دیگر نیز منتقل می کند.
بخشهایی تیر افقی کف طبقه همکف و دیواره ها بوسیله پوسیدگی مرطوب بوتینا کانیوفورا بدلیل مواد دوره ای ثابت و فقدان رطوبت و زمین مرطوب کمتر تاثیر می پذیرد.
بخش های تیر افقی طبقه همکف و بخش دیواره بدلیل فقدان رطوبت و زمین مرطوب تازه، در محل کمتر بوسیله پوسیدگی مرطوب پوسیده شده است.
بخش های تیر افقی کف در سطح طبقه همکف تعمیر شده است. منطقه Salum با یک غشاء مرطوب ثابت و مهر شده است.




+ نوشته شده در  یکشنبه پانزدهم آذر 1388ساعت 12:6  توسط سجاد |